نکات مهم برای جلوگیری از یخ زدگی کنتور آب

امروزه استفاده از روش‌های مناسب جهت جلوگیری از یخ زدگی کنتور آب یکی از مهمترین اقداماتی است که هر فردی می‌تواند انجام دهد. در بسیاری از شهرهای سردسیری در فصل پاییز و زمستان به دلیل کاهش بیش از اندازه هوا احتمال یخ زدن کنتور آب وجود دارد که این کار می‌تواند خسارات مالی مختلفی به وجود آورده و سبب قطع موقت آب می‌شود. در این مواقع نیاز است تا مهم‌ترین اقدامات را برای پیشگیری از این مشکل به کار ببرید تا آسیبی نیز برای کنترل آب منزل شما به وجود نیاید.

۱. استفاده از عایق‌های مناسب و استاندارد

اولین و مهم‌ترین راه برای جلوگیری از یخ زدگی کنتور آب استفاده از عایق‌های مناسب است. به عبارتی در صورتی که شما از بهترین عایق برای جلوگیری از یخ زدگی کنترل آب استفاده کنید این کار از یخ زدن کنتور و از کار افتادن آن جلوگیری می‌کند. در حال حاضر عایق‌هایی که از موادی مانند پشم شیشه یا فوم‌های عایق ساخته شده‌اند، جزو بهترین گزینه‌ها به حساب می‌آیند. شما می‌توانید این عایق‌ها را با قیمت بسیار کم تهیه کرده و آن را اطراف و روی کنترل آب قرار دهید.

علاوه بر این، برای جلوگیری از مشکلات بیشتر بهتر است اطراف لوله‌ها را با فاصله بسیار کم با این نوارها بپوشانید تا سرما و یخ زدگی نتواند در آنها نفوذ کند. در حال حاضر پوشاندن اطراف مخازن یا کنتور با کمک عایق‌های پارچه‌ای یا پشم شیشه یکی از موثرترین و کم هزینه‌ترین ترفندها است که تمامی افراد می‌توانند آن را به کار بگیرند.

۲. استفاده از کنتورهای جدید و لوله‌های چند لایه

علاوه بر استفاده از بهترین عایق برای جلوگیری از یخ زدگی کنتور آب، انتخاب کنتورهای جدید و لوله‌های چند لایه و مقاوم نیز یکی دیگر از بهترین کارها جهت جلوگیری از این مشکل است. در حال حاضر کنتورهایی تولید شده‌اند که قسمت شیشه‌ای آنها چند لایه بوده و بدنه آنها نیز از مواد ضخیم و مقاوم تولید شده است. همین موضوع سبب می‌شود تا سرما به داخل سیستم کنترل نفوذ نکرده و مشکلی در فصل زمستان برای آن به وجود نیاید.

کنتورهای آب قدیمی از مقاومت کمتری در برابر سرمای شدید و یخبندان برخوردار بودند و به راحتی سرما می‌توانست در آنها نفوذ کرده و سبب یخ زدگی و ایجاد مشکلات مختلف شود. اما کنتورهای جدید به دلیل داشتن ویژگی‌های منحصر به فرد از این اتفاق در امان هستند و معمولاً سرما و یخبندان نمی‌تواند به راحتی در آنها نفوذ کند.

• بیشتر بخوانید: کنتور هوشمند آب چیست؟

۳. قسمت زیر کنتور را با خاک اره بپوشانید.

در فصل زمستان، سرما ممکن است از قسمت‌های اطراف و زیر کنتور به داخل آن نفوذ کرده و مشکلاتی ایجاد کند. در این مواقع بهتر است تا نزدیک عقرب و صفحه اصلی کنتور آب را با خاک اره یا خاک معمولی بپوشانید زیرا این کار از نفوذ سرما جلوگیری کرده و می‌تواند دمای اطراف آن را تا حد زیادی بالا نگه دارد.

در زمان استفاده از خاک بهتر است پس از هر لایه خاکریزی، با یک وسیله مناسب خاک را فشرده کنید تا با این کار دمای آن نیز حفظ شده و سرما نتواند به قسمت‌های مختلف لوله یا کنتور آب در زمین نفوذ کند. این مکانیزم می‌تواند یک گزینه نسبتاً مناسب برای جلوگیری از یخ زدگی کنتور آب به حساب بیاید و شما می‌توانید پس از استفاده از بهترین عایق برای جلوگیری از یخ زدگی کنتور، آن را به کار ببرید.

۴. از بخار آب برای جلوگیری از یخ زدگی کنتور آب استفاده کنید.

هیچگاه اقدام به ریختن آب جوش روی کنتور یا لوله‌های اطراف آن جهت جلوگیری از یخ زدگی کنتور آب نکنید، اما می‌توانید یک کاسه یا ظرف حاوی آب جوش را داخل محفظه کنتور و نزدیک شمارشگر قرار داده و درب فلزی آن را ببندید. این کار سبب جمع شدن بخار آب در نزدیک کنتور شده و در نتیجه از نفوذ سرما و یخ زدگی کنتور جلوگیری می‌کند.

البته بهتر است این کار را زیاد انجام ندهید ولی این گزینه نیز می‌تواند یکی از کارهایی باشد که شما می‌توانید آن را برای جلوگیری از کاهش دمای محیط اطراف کنتور آب انجام دهید. فقط در نظر داشته باشید پس از گذشت چند دقیقه که دمای ظرف مورد نظر کاهش پیدا کرد آن را خارج کنید و مجدداً درب فلزی کنتور را بگذارید.

۵. قطع آب لوله‌های غیرضروری

یکی از راهکارهای مهم برای پیشگیری از یخ‌زدگی لوله‌ها، تخلیه و قطع آب لوله‌هایی است که در فصل سرما مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. باقی ماندن آب داخل لوله در دمای زیر صفر، می‌تواند باعث انجماد، افزایش فشار داخلی و در نهایت ترکیدگی لوله شود.

در ساختمان‌هایی که برخی واحدها خالی از سکنه هستند — مانند آپارتمان‌های بلااستفاده، خانه‌های ویلایی فصلی یا واحدهای تجاری تعطیل — این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. توصیه می‌شود:

• شیر اصلی آب واحد کاملاً بسته شود.
• آب باقی‌مانده در لوله‌ها و انشعابات داخلی تخلیه گردد.
• در صورت امکان، حداقل دمای سیستم گرمایشی برای جلوگیری از افت شدید دما حفظ شود.

این اقدام ساده می‌تواند از خسارت‌های سنگینی مانند ترکیدگی لوله‌ها، آسیب به کنتور آب، نفوذ رطوبت به دیوارها و هزینه‌های بالای تعمیرات جلوگیری کند.

۶. باز گذاشتن جزئی شیر آب در شب‌های سرد

در روزها و شب‌های بسیار سرد سال، باز گذاشتن ملایم یکی از شیرهای آب ساختمان می‌تواند به‌عنوان یک راهکار ساده و مؤثر برای جلوگیری از یخ‌زدگی لوله‌ها و حتی کنتور آب عمل کند. جریان مداوم—even در حد چکه‌کردن آرام—مانع از ماندگاری آب در یک نقطه و در نتیجه کاهش احتمال انجماد آن می‌شود.

زمانی که آب در لوله بدون حرکت باقی بماند، با کاهش دما سریع‌تر یخ می‌زند. اما حرکت هرچند اندک آب، دمای آن را یکنواخت‌تر نگه داشته و از تشکیل یخ در مسیر لوله جلوگیری می‌کند.

برای جلوگیری از هدررفت آب، بهتر است:

• یک ظرف مناسب زیر شیر قرار داده شود تا آب جمع‌آوری شود.
• از آب جمع‌شده برای مصارف غیرآشامیدنی مانند شست‌وشو، آبیاری گیاهان یا نظافت استفاده شود.
• میزان باز بودن شیر در حد چکه‌کردن باشد، نه جریان کامل.

این روش به‌ویژه در ساختمان‌هایی که لوله‌ها از فضای بیرونی عبور می‌کنند یا عایق‌کاری مناسبی ندارند، کاربرد بیشتری دارد.

چه زمانی این روش ضروری‌تر است؟

• زمانی که دمای هوا به زیر صفر می‌رسد (به‌خصوص زیر منفی ۵ درجه).
• در ساختمان‌های قدیمی با لوله‌کشی فلزی.
• در طبقات همکف یا فضاهای نزدیک به پارکینگ و حیاط که سرمای بیشتری دریافت می‌کنند.

ترکیب این روش با عایق‌کاری مناسب لوله‌ها و محافظت از کنتور آب، می‌تواند احتمال یخ‌زدگی و خسارت‌های ناشی از آن را به حداقل برساند.

در صورت یخ‌زدگی کنتور و لوله‌های آب چه باید کرد؟

اگر کنتور یا لوله‌های آب دچار یخ‌زدگی شدند، مهم‌ترین نکته حفظ خونسردی و پرهیز از اقدامات اشتباه است. استفاده از حرارت مستقیم مانند شعله گاز، بخاری، مشعل یا ریختن آب جوش روی قسمت یخ‌زده به‌شدت خطرناک است. این کار می‌تواند به دلیل شوک حرارتی، باعث ترکیدگی لوله یا آسیب جدی به کنتور شود.

لوله‌های فلزی در زمانی که آب داخل آن‌ها یخ زده است، بسیار شکننده و حساس هستند. در چنین شرایطی:

• از باز و بسته کردن شیر آبی که یخ زده خودداری کنید.
• به هیچ عنوان ضربه به لوله یا کنتور وارد نکنید.
• از ابزارهای حرارتی مستقیم یا شعله باز استفاده نکنید.

فشار ناشی از انبساط یخ در داخل لوله می‌تواند باعث ایجاد ترک‌های پنهان در دیوار شود که بعدها به نشتی‌های جدی منجر خواهد شد.

روش صحیح رفع یخ‌زدگی لوله‌ها

برای برطرف کردن یخ‌زدگی، باید گرما را به‌صورت تدریجی و غیرمستقیم اعمال کرد. روش‌های ایمن شامل موارد زیر هستند:

• استفاده از آب ولرم (نه داغ) برای گرم کردن تدریجی سطح خارجی لوله.
• به‌کارگیری سشوار با فاصله مناسب و حرکت مداوم آن روی بخش یخ‌زده.
• پیچیدن حوله گرم دور لوله و تکرار گرم‌سازی آرام.
• در صورت دسترسی، استفاده از دستگاه‌های گرم‌کننده تخصصی تأسیسات توسط افراد متخصص.

گرم‌کردن باید از نزدیک‌ترین نقطه به شیر آب آغاز شود و به‌تدریج به سمت بخش یخ‌زده ادامه یابد تا فشار داخلی کاهش پیدا کند.

اگر لوله ترکید چه اقدامی انجام دهیم؟

در صورت مشاهده ترکیدگی یا نشتی آب:

1. فوراً شیر فلکه اصلی ساختمان را ببندید.
2. شیرهای فرعی را نیز قطع کنید تا فشار شبکه کاهش یابد.
3. در اسرع وقت با شرکت آب منطقه یا یک تعمیرکار باتجربه تماس بگیرید.

بی‌توجهی به نشتی حتی برای مدت کوتاه می‌تواند باعث خسارت‌های سنگین مانند تخریب دیوار، سقف، کف‌پوش و سیستم برق شود.

یک نکته پیشگیرانه مهم

بعد از رفع یخ‌زدگی، حتماً لوله و اتصالات را از نظر ترک‌های ریز یا نشتی احتمالی بررسی کنید؛ زیرا بسیاری از آسیب‌ها بلافاصله قابل مشاهده نیستند و ممکن است چند ساعت بعد خود را نشان دهند.

سوالات متداول

شرکت پویاک با تولید کنتورهای جدید و پیشرفته توانسته از بروز مشکلات یخ‌زدگی جلوگیری کرده و به حفظ عملکرد بهینه کنتور کمک کند. مجموعه ما دارای سال‌ها تجربه در زمینه تولید محصولات ابزار دقیق و تجهیزات کنترلی برای صنایع مختلف است.